dinsdag 24 april 2012

De verslavingsdynamiek van een seksverslaving

Gisteravond met een groepje mannen naar de film "shame" geweest. Een film die het leven van een man, genaamd Brandon, in beeld brengt die steeds vaster komt te zitten in zijn seksuele gedrag. De film gaf na afloop in ieder geval veel gespreksstof en vragen om over na te denken.

Als snel kreeg ik in de gaten dat Brandon's ongecontroleerde seksuele gedrag een uiting is van onderliggende problematiek. Door de hele film heen zie je hoe hij "seks" gebruikt als "painkiller". Doordat hij hierin vaste rigide patronen ontwikkeld komt hij muurvast te zitten. De verslavingscirkel laat de dynamiek van de verslaving zien. 

Het goede aan de film vind ik dat de aandacht niet alleen naar Brandon's seksuele ongecontroleerde gedrag uitgaat, maar vooral naar zijn innerlijke leegte en pijn. De manier waarop hij met deze leegte en pijn omgaat vindt hij in seks als middel, als tijdelijke verdoving.  In sommige fragmenten van de film zie je hoe Brandon vaste scripts in zijn hoofd heeft waarop de seks móet plaatsvinden. Het script kan zich in gedachten al dagen of soms weken hebben ontwikkeld. Tot in de kleinste details ontwikkeld de verslaafde dan een voorstelling (script) waarop "het" móet gebeuren. Hier mag dan ook niets in mis gaan. De zuigende werking van seks, het steeds meer nodig hebben en extremere vormen van seks (pornoboekjes, obsessief masturberen, cyberseks, betaalde seks, seks met mannen, exhibitionisme) werd in de film naar mijn mening goed neergezet. Maar ook het leiden van een dubbelleven en het worstelen in het geheim, in het verborgene, wat kenmerkend is voor seksverslaving kwam goed uit de verf.

Door de jaren heen heb ik vele (christen) mannen gesproken die worstelen of geworsteld hebben met een seksverslaving. Mijn ervaring is dat christen-mannen zich sneller "verslaafd" voelen vanwege de hoge seksuele morele standaard. En daar is een hoop over te zeggen zoals; zelfbeheersing versus losbandigheid. Onze geseksualiseerde samenleving waarin het grenzeloos gratis verkrijgbaar van het "middel" seks wordt opgedrongen, maakt het logisch dat seksverslaving inmiddels als derde grootste verslaving onder drugs en alcohol staat. Vanuit de christelijke hulpverlening heeft deze problematiek al vrij snel aandacht gekregen. Erkenning dat het een probleem is, voor mens en maatschappij, heeft soms tijd nodig. Zo heeft gokverslaving ook een lange tijd nodig gehad om deze problematiek erkend te krijgen. Ik heb vele verhalen gehoord van mannen die worstelden met een seksverslaving en daarmee naar de huisarts gingen waarop de huisarts zei: "acht ik ben ook man, seks is toch lekker, geniet er toch van". In de meeste gevallen zijn dit soort reacties wel achterhaald. In sommige gevallen wordt er hier en daar nog wel lacherig over gedaan, maar heeft dat volgens mij meer te maken met het onderwerp seks, dan het probleem niet serieus willen nemen. Ook in de wetenschap heeft seksverslaving de aandacht en vindt er op dit moment een opendebat plaats of seksverslaving nu een hersenziekte is of niet.
Het grootste kenmerkend verschil tussen seksverslaving en een middelafhankelijke verslaving zoals alcohol en drugs, is dat seksverslaving zich soms jarenlang in het verborgene/geheim kan afspelen! Omdat schuld en schaamte over het algemeen de weg tegenhouden naar hulp en dus herstel, zeker bij mannen, blijft men vastzitten en verergeren de problemen! Vaak zie ik het dan ook gebeuren dat er uiteindelijk wordt ingegrepen door anderen. Omdat de partner de man bijvoorbeeld meerdere malen betrapt, of dat de organisatie waarvoor de man werkt ingrijpt vanwege de vele uren surfen op internet om porno kijken tijdens het werk. In complexe situaties loopt het dan ook niet goed af. De werknemer loopt verhoogd risico op ontslag, het huwelijk is vaak niet meer te redden, financiële schulden, gebroken relaties, lichamelijke ziekten ( soa's, hiv, aids) enz. enz. Een hoop ellende!

Gezien de ernst en omvang van seksverslaving is mijn advies; trek tijdig aan de bel, maak het bespreekbaar en breng het aan en in het licht!
Wil je meer weten over het onderwerp of hoe ik hulp bied bij seksverslaving? Neem dan de vrijmoedigheid om met mij contact op te nemen. Kijk om mijn website www.pdj-therapie.nl voor contact.

zondag 15 april 2012

Oplossingsgerichte gesprekstherapie in een pastorale setting

Vanuit mijn eigen praktijk (psychosociale en pastorale hulpverlening) heb ik goede ervaringen met oplossingsgerichte gesprekstherapie als methodiek in pastorale gesprekken. Ik probeer dit in het kort uit te leggen.De context van pastorale hulpverlening is waar levensvragen en geloofsvragen samenkomen. De (bijbelse) basishouding van de pastoraal hulpverlener is; naast de ander staan, aansporen, bemoedigen en hoop geven. Het begrip "hoop" is hier de kern van het evangelie!
Mijn specialisatie is oplossingsgerichte gesprekstherapie. Een oplossingsgerichte hulpverlener kent dezelfde basishouding als van een pastoraal hulpverlener, namelijk respectvol en hoopvol. Respectvol, omdat er wordt aangesloten bij wat de ander vertelt met een houding van "niet weten", en hoopvol omdat de successen, krachten en hulpbronnen centraal staan. De oplossingsgerichte hulpverlener blijft niet lang stilstaan bij de problemen, beperkingen en klachten. Ook vindt een oplossingsgerichte hulpverlener het stellen van een diagnose en het maken van een probleemanalyse niet interessant voor het construeren van oplossingen voor een betere toekomst. De overeenkomsten tussen pastorale hulpverlening en oplossingsgerichte therapie zijn naar mijn mening: respectvolle samenwerking en hoop bieden. Een respectvolle samenwerking ontstaat niet zomaar. Eigen waarden en normen, diepgewortelde gedachten en overtuigingen kunnen een respectvolle samenwerking behoorlijk in de weg staan. Een oplossingsgerichte hulpverlener is geïnteresseerd in en nieuwsgierig naar de percepties van de ander en respecteert deze percepties.
Om het begrip "hoop", in een pastoraal gesprek vorm te geven kan de hulpverlener de "wondervraag" stellen. De wondervraag is een oplossingsgerichte techniek en is een vraag die perfect past in een pastoraal gesprek! De vraag suggereert namelijk dat God middels een wonder kan ingrijpen in mensenlevens. De wondervraag kan in diverse contexten gesteld worden en laat zich gemakkelijk aanpassen. In een pastoraal gesprek kan de vraag als volgt gesteld worden: "stel dat vannacht terwijl je slaapt en het donker en stil is in je huis, de Here God ingrijpt in jouw leven en je probleem middels een wonder van je wegneemt en als je dan 's ochtends wakker wordt, waaraan zul je dan merken dat God een wonder heeft laten gebeuren?". Mijn ervaring in pastorale gesprekken is, dat mensen goed in staat zijn om een beschrijving te geven van wat er anders is in hun leven, na het wonderlijk ingrijpen van de Here God.
Natuurlijk kan de wondervraag niet plompverloren tijdens een gesprek worden gesteld, er moet aan een aantal "technische" voorwaarden zijn voldaan wil je de vraag kunnen stellen, waaronder timing, type-relatieopbouw, mandaat enz. Ook moet de vraag goed ingeleid worden, immers, van het praten over problemen naar het praten over oplossingen is een bijzonder ingewikkeld proces, dit moet de hulpverlener goed begeleiden.
Tijdens het exploreren van hoe het leven na het wonder er uit zal zien wordt het begrip "hoop" tot in de kleinste details uitgewerkt. Wat mij altijd weer opvalt is dat mensen in deze fase van verandering letterlijk hoop uitspreken, hun gezichtsuitdrukking ontspannender wordt, actiever in het gesprek zitten, blijer worden, enz. Er wordt een "nieuw leven" voorgesteld waarin de problemen niet of minder aanwezig zijn. Hoop en herstel worden verkend, vormgegeven en bevestigd.
Oplossingsgerichte gesprekstherapie is naar mijn mening/ervaring een goede keus als basismethodiek in pastorale gesprekken vanwege de sfeer die te hulpverlener uit ademt namelijk; respect en hoop!

Wil je meer weten over oplossingsgerichte gesprekstherapie in pastorale gesprekken neem dan vrijblijvend met mij contact op. Ook kan PDJ-Therapie workshops, trainingen en voorlichting geven over oplossingsgerichte gespreksvoering in kerken en gemeenten aan pastorale teams en kerkleiders.